LIMSwiki
Иһинээҕитэ
Тас көрүҥэ
Сыллар |
---|
1811 1812 1813 1814 — 1815 — 1816 1817 1818 1819 |
Уоннуу сыллар |
1780-с 1790-с 1800-с — 1810-с — 1820-с 1830-с 1840-с |
Үйэлэр |
XVIII үйэ — XIX үйэ — XX үйэ |
Туох буолбута
Олунньу
- Олунньу 26 — Наполеон Бонапарт көскө ыытыллыбыт сириттэн, Италия кытылын таһыгар баар Эльба арыытыттан, күрээбит. Кини Францияҕа тиийэн былааһы бэйэтигэр 100 күҥҥэ төннөрбүтэ.
Кулун тутар
- Кулун тутар 20 — Наполеон Бонапарт Эльба хаайыытыттан күрээн Парижка төннөн кэлбит. «Сүүс хонук» баһылктыыра саҕаламмыт.
- Кулун тутар 30 — Иоахим Мюрат Римини прокламациятын таһаарбыт, бу докумуон кэлин Италия сомоҕолоһургар суолтаны ылбыта.
Муус устар
- Муус устар 23 — сербтэр Осмаан импиэрийэтин утары иккис өрө туруулара саҕаламмыт.
Ыам ыйа
- Ыам ыйын 3 — Царство Польское үөскээбит. Венатааҕы кэҥгириэс быһаарыытынан Арассыыйа импиэрийэтин сорҕотунан буолбут.
Бэс ыйа
- Бэс ыйын 6 — Ватерлоо таһыгар сэрии (Наполеон Бонапарт бүтэһиктээх кыайтарыыта).
- Бэс ыйын 8 — Польша саарыстыбатыгар Конституция ылыммыттар.
Сэтинньи
- Сэтинньи 20 — Парижтааҕы иккис эйэ сөбүлэҥэр илии баттаммыт. Францияҕа 1790 сыллааҕы кыраныыссатын төннөрбүттэр, ол эрээри улахан контрибуция түһэрбиттэр уонна оккупацияны эбии хас да сылга уһатан биэрбиттэр.
- Сэтинньи 27 — Польша Хоруоллуга конституция ылыммыт.
Ахсынньы
- Ахсынньы 23 — Джейн Остин «Эмма» арамаана аан бастаан тахсыбыт.
Төрөөбүттэр
- Ыам ыйын 30 — Бетлингк Отто, Арассыыйа Император наука академятын академига, илин тыллары билэр киһи.
- Ахсынньы 10 — Ада Лавлейс — Англия математига. Чарльз Бэббидж суоттуур массыынатын ойуулаабытынан уонна бастакынан программа суруйбутунан биллэр.