LIMSpec Wiki
Spis treści
![]() | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Żupania | |||||
Miasto | |||||
Burmistrz |
Ivan Radić | ||||
Powierzchnia |
169 km² | ||||
Wysokość |
90 m n.p.m. | ||||
Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy |
031 | ||||
Kod pocztowy |
31 000 | ||||
Tablice rejestracyjne |
OS | ||||
Położenie na mapie żupanii osijecko-barańskiej ![]() | |||||
Położenie na mapie Chorwacji ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
Osijek (węg. Eszék, niem. Esseg, Essegg) – miasto we wschodniej Chorwacji, stolica żupanii osijecko-barańskiej, siedziba miasta Osijek[2]. Leży w historycznej krainie Slawonii[3], nad rzeką Drawą. W 2011 roku liczyło 84 104 mieszkańców[1].
Charakterystyka
Znajdują się tu liczne zakłady: petrochemiczne, produkcji maszyn rolniczych, mebli, zapałek, materiałów budowlanych i duża cukrownia. Ważny węzeł kolejowy i węzeł drogowy. Od 1697 r. istnieje nieprzerwanie browar.
Miasto jest liczącym się w kraju ośrodkiem kulturalnym i akademickim. Ma kilka wyższych uczelni, w tym Uniwersytet Josipa Juraja Strossmayera.
Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł metalowy, maszyn i urządzeń rolniczych, włókienniczy, skórzany, drzewny, chemiczny oraz spożywczy[4].
Historia
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Magyar_Kir%C3%A1lys%C3%A1g%2C_Esz%C3%A9k_l%C3%A1tk%C3%A9pe%2C_h%C3%A1tt%C3%A9rben_a_Szent_P%C3%A9ter_%C3%A9s_P%C3%A1l_sz%C3%A9kesegyh%C3%A1z._Fortepan_86972.jpg/220px-Magyar_Kir%C3%A1lys%C3%A1g%2C_Esz%C3%A9k_l%C3%A1tk%C3%A9pe%2C_h%C3%A1tt%C3%A9rben_a_Szent_P%C3%A9ter_%C3%A9s_P%C3%A1l_sz%C3%A9kesegyh%C3%A1z._Fortepan_86972.jpg)
Historia miasta sięga czasów rzymskich, kiedy to istniała tu osada wojskowa Mursa. W 133 cesarz Hadrian nadał Mursie status kolonii rzymskiej[5]. Miasto najechali i zdewastowali Goci (w 380) i Hunowie (w 441)[5]. Pod nazwą Osijek miasto notowane po raz pierwszy w 1196[2][5]. Miasto przez wieki pełniło funkcję strategiczną, strzegąc przeprawy przez Drawę. W czasach osmańskich taką słynną w Europie przeprawą stał się Most Sulejmana[5]. Jego budowę rozpoczęto w 1526 r. na rozkaz Sulejmana Wspaniałego[6]. Most, łączący Osijek z Dardą, miał formę drogi opartej na palach o długości ok. 7 km i szerokości 6 m[5]. Uważany za wielkie zagrożenie dla chrześcijańskiej Europy, był atakowany wiele razy i ostatecznie spalony przez armię habsburską w 1686 r[5]. W 1687 miasto powróciło do Chorwacji w składzie Królestwa Węgier pod panowaniem habsburskim. W 1692 powstało Górne Miasto (Gornji grad), w 1698 powstało Dolne Miasto (Donji grad), a w 1786 Górne Miasto, Dolne Miasto i Stare Miasto zwane Twierdzą (Tvrđa) scalono w jedno miasto[7]. W 1809 Osijek uzyskał status wolnego miasta królewskiego[7]. Niemal do połowy XIX wieku Osijek był największym miastem Chorwacji[7]. Miasto zostało opanowane przez powstańców węgierskich na początku powstania węgierskiego w 1848 i utracone przez nich 4 lutego 1849[8]. Po utworzeniu dualistycznej monarchii Austro-Węgier w składzie jej węgierskiej części. W 1884 w Osijeku uruchomiono tramwaj konny, pierwszy w Austro-Węgrzech na południe od Budapesztu i Wiednia[7]. Po I wojnie światowej wskutek traktatu w Trianon miasto zostało utracone przez Węgry na rzecz nowo powstałego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, przekształconego w 1929 w Jugosławię, a po jej rozpadzie w składzie niepodległej Chorwacji.
Podczas wojny z Serbią miasto było miesiącami ostrzeliwane. Zostały zniszczone mosty na Drawie i kilka zabytkowych budowli w centrum.
Zabytki i atrakcje
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Tvr%C4%91a_pogled.jpg/220px-Tvr%C4%91a_pogled.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Crkva_sv._Mihaela_Osijek.jpg/220px-Crkva_sv._Mihaela_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Konkatedrala_sv._Petra_i_Pavla_Osijek.jpg/220px-Konkatedrala_sv._Petra_i_Pavla_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Crkva_sv._Kri%C5%BEa.jpg/220px-Crkva_sv._Kri%C5%BEa.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Arheolo%C5%A1ki_muzej_Osijek.jpg/220px-Arheolo%C5%A1ki_muzej_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/HNK_Osijek1.jpg/220px-HNK_Osijek1.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Interijer_HNK_Osijek.jpg/220px-Interijer_HNK_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Muzej_likovnih_umjetnosti_Osijek.jpg/220px-Muzej_likovnih_umjetnosti_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Muzej_Slavonije_Osijek.jpg/220px-Muzej_Slavonije_Osijek.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/Trg_sv._Trojstva_Osijek1.jpg/220px-Trg_sv._Trojstva_Osijek1.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/%C5%BDupanijsko_poglavarstvo%2C_Osijek_%281%29.jpg/220px-%C5%BDupanijsko_poglavarstvo%2C_Osijek_%281%29.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Glavna_po%C5%A1ta_Osijek.jpg/220px-Glavna_po%C5%A1ta_Osijek.jpg)
Ośrodek turystyczny – muzea, liczne budowle świeckie i sakralne z XVIII w. i XIX w. Historycznym centrum miasta jest – położone poza obecną (pocz. XXI w.) centralną częścią Osijeka – barokowe Stare Miasto, zwane twierdzą (Tvrđa), które otoczone obronnym murem strzegło przeprawy przez Drawę. Zachowało się prawie w niezmienionej formie od XVIII w., z którego pochodzi większość jego zabytków. Na brukowanym rynku stoi ratusz i kamieniczki z trójkątnymi szczytami.
Inne zabytki miasta (w większości pochodzące z początku XVIII w.):
- kościół św. Jakuba z klasztorem Kapucynów,
- kościół św. Michała,
- kościół św. Krzyża wraz z klasztorem Franciszkanów,
- neogotycka konkatedra św. Piotra i Pawła.
Transport
W mieście kursują wąskotorowe tramwaje (1000 mm). W mieście również znajduje się stacja kolejowa Osijek.
Ludzie związani z Osijekiem
- Z tym tematem związana jest kategoria:
Miasta partnerskie
Lozanna, Szwajcaria
Maribor, Słowenia
Nitra, Słowacja
Pecz, Węgry
Pforzheim, Niemcy
Ploeszti, Rumunia
Tuzla, Bośnia i Hercegowina
Zemun, Serbia
Vicenza, Włochy
Częstochowa, Polska
Prizren, Kosowo
Przypisy
- ↑ a b Popis stanovništva, kućanstava i stanova 2011. Stanovništvo prema spolu i starosti, Zagreb: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 2013 (Statistička izvješća; 1468), s. 498, ISSN 1333-1876 [zarchiwizowane 2023-02-12] .
- ↑ a b Wojciech Tyluś , Osijek - największe miasto Slavonii [online], CroLove.pl, 18 stycznia 2021 [dostęp 2021-01-19] (pol.).
- ↑ Z wyjątkiem terenu leżącego na północnym brzegu Drawy - Podravlje to historyczna Baranja
- ↑ Osijek, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-08-04] .
- ↑ a b c d e f Croatian Ministry of Culture Directorate for the Protection of Cultural Heritage: Historical-Town Planning Ensemble Tvrda (Fort) in Osijek. UNESCO, 1 lutego, 2005. [dostęp 2010-05-11]. (ang.).
- ↑ Kemal Çiçek: Great Ottoman Turkish civilization. Yeni Türkiye, 2000. ISBN 978-975-6782-21-7. (ang.).
- ↑ a b c d Osijek after the Turks. Osijek.hr. [dostęp 2021-06-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-24)]. (ang.).
- ↑ 1911 Encyclopædia Britannica/Esseg. [dostęp 2021-06-16]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Strona oficjalna (chorw.)