LIMSpec Wiki
Inhaud
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
Malta | |||
| |||
Basisgegaevens | |||
Officieel taal | Maltees, Ingels | ||
Huidsjtad | Valletta | ||
Sjtaotsvörm | Rippebliek | ||
Sjtaotshoof (lies) | Myriam Spiteri Debono (sinds 2024) | ||
Premier | Robert Abela | ||
[[{{{titelhoofregering1}}}]] | {{{naomhoofregering1}}} | ||
[[{{{titelhoofregering2}}}]] | {{{naomhoofregering2}}} | ||
[[{{{titelhoofregering3}}}]] | {{{naomhoofregering3}}} | ||
Religie | {{{religie}}} | ||
Opperflaakde – % water |
316 km² -% | ||
Inwoeners – Deechde: |
519.562 (2022) 1644/km² | ||
Biekómmende gegaeves | |||
Munteinheid | Euro (EUR )
| ||
Tiedzaone | UTC +1 | ||
Nationale fiesdaag | 21 september | ||
Vouksleed | L-Innu Malti | ||
Web | Code | Tel. | .mt | MLT | +356 |
Malta is e lendsje bestaond oet 2 bewoende eilen in de Middellandse Zie, ten zuie vaan Italië. Boete 't eiland Malta inclusief 't Manoëleiland besteit 't land oet 't eiland Gozo (Ghawdex). De hoofstad is Valletta; Birkirkara is evels groeter. De oonbewoende eilen zint Comino (Kemmuna), Cominotto (Kemmunett), Filfla (Filfola), St. Paulseiland en Fungus Rock. 't Land is kleiner es Andorra meh väöl diechter bevolk.
Bestuurleke indeiling
Op Malta heet eder dörp zien eige bestuur. 't Gief 68 gemeintes.
Taole
't Maltees en 't Ingels zien de twie officieel taole; 't Ingels is nog altied vrij prestizjeus, meh 't Maltees, vaan orizjien 'n Arabisch dialek mèt depe Roemaanse invloede, is de mojertaol vaan de mieste lui en wint aon beteikenis, al nump 't aontal mojertaolsprekers vaan 't Ingels de lèste jaore touw. Wijer weurt väöl Italiaans gesproke.
Historie
Wie de Feniciërs Malta innaome gaof 't al 'n good óntwikkelde civilisatie. Tijdes de Punische Oorloge vereuverde de Romeine de eilen; in 870 kaome de Arabiere, boevaan d'n invlood allewijl nog veural in de taol trök te vinde is. In 1090 vereuverde de (christeleke) Noormanne 't eiland; in dat jaor woort de Maltese adel in 't zaol gezat. Noe nog leve dao geslachte die in dat jaor zien gestiech.
In 1530 droog de Spaonse keuning 't eiland euver aon de Ridderorde van 't Hospitaol van Sint-Jan van Jeruzalem, die bekind woorte es de Maltezers. Die verdedegde in 1565 't eiland tege 'nen aonval vaan de Osmaanse Turke. In 1798 vereuverde Napoleon 't, boe-op in 1800 de Britte 't eiland bezatte. In 1814 krege ze de eilen officieel touwbedeild bij 't Verdraag vaan Paries.
Op 21 september 1964 woort 't land oonaofhenkelek vaan 't Vereineg Keuninkriek. Daonao kaom 't oonder e twiepartijestèlsel, boe-in de partije al dege um ziech oonderein dweers te zitte. In 2004 kaom Malta bij de EU.
Lenj in Europa |
---|
Albanië · Andorra · Armenië¹ · Azerbeidzjan¹ · Belsj · Bosnië en Herzegovina · Bulgarieë · Cyprus¹ · Daenemarke · Duutsjlandj · Eslandj · Finlandj · Frankriek · Georgië¹ · Griekelandj · Hongarieë · Ierlandj · Ieslandj · Italië · Kroatië · Letlandj · Liechtenstein · Litouwe · Luxemburg · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederlandj · Noord-Macedonië · Noorwege · Oekraïne · Oesteriek · Pole · Portugal · Roemenië · Ruslandj¹ · San Marino · Servië · Sjlovenië · Sjlowakieë · Sjpanje · Turkieë¹ · Tsjechië · Vaticaansjtad · Vereineg Keuninkriek · Wit-Ruslandj · Zjwaede · Zjwitserland |
Betwis of neet-erkèndj: Abchazië¹ · Hoeg-Karabach¹ · Kosovo · Naord-Cyprus¹ · Transnistrië · Zuud-Ossetië¹ |
Aafhenkelike gebejer: Akrotiri en Dhekelia¹ · Faeröer · Gibraltar · Guernsey · Jan Mayen · Jersey · Eilandj Man · Sjpitsberge |
1. Dit landj lik gedeiltelik of gans in Azië meh weurt óm cultureel en historische raejes bie Europa ingedeild. |