LIMSpec Wiki
Efni
Gustav Heinemann | |
---|---|
![]() Gustav Heinemann árið 1969. | |
Forseti Vestur-Þýskalands | |
Í embætti 1. júlí 1969 – 30. júní 1974 | |
Kanslari | Kurt Georg Kiesinger Willy Brandt Helmut Schmidt |
Forveri | Heinrich Lübke |
Eftirmaður | Walter Scheel |
Persónulegar upplýsingar | |
Fæddur | 23. júlí 1899 Schwelm, Konungsríkinu Prússlandi, þýska keisaradæminu |
Látinn | 7. júlí 1976 (76 ára) Essen, Vestur-Þýskalandi |
Þjóðerni | Þýskur |
Stjórnmálaflokkur | Jafnaðarmannaflokkurinn (1957–1976) Alþýski þjóðarflokkurinn (1952–1957) Kristilegi demókrataflokkurinn (1945–1952) |
Maki | Hilda Ordemann (g. 1926) |
Börn | 4 |
Undirskrift | ![]() |
Gustav Walter Heinemann (23. júlí 1899 – 7. júlí 1976) var þýskur stjórnmálamaður sem var forseti Vestur-Þýskalands frá 1969 til 1974. Hann var borgarstjóri Essen frá 1946 til 1949, innanríkisráðherra Vestur-Þýskalands frá 1949 til 1950 og dómsmálaráðherra frá 1966 til 1969.
Æviágrip
Gustav Heinemann fæddist þann 23. júlí 1899 í Schwelm í Vestfalíu. Faðir hans var starfsmaður í verksmiðju Krupp-fjölskyldunnar. Heinemann gekk í ýmsa þýska háskóla og lauk embættisprófi í þjóðfélagsfræðum árið 1922 og doktorsprófi í lögfræði árið 1929.[1]
Heinemann gegndi herþjónustu í fyrri heimsstyrjöldinni en að henni lokinni snerist hann gegn róttækri þjóðernishyggu sem breiddist út í Þýskalandi. Á millistríðsárunum vann Heinemann sem lögfræðingur og síðan sem framkvæmdastjóri „Rínsku stálsmiðjanna“. Hann var jafnframt framámaður Vitnisburðar kirkunnar, tímarits þýskra mótmælenda.[2] Heinemann var ávallt harður andstæðingur nasista og var virkur í andspyrnu allan þann tíma sem Hitler var við völd í Þýskalandi.[3]
Stjórnmálaferill
Eftir seinni heimsstyrjöldina tók Heinemann þátt í stofnun Kristilega demókrataflokksins. Hann hóf beina þátttöku í stjórnmálum og varð borgarstjóri í Essen frá 1946 til 1949, þar sem hann gegndi mikilvægu hlutverki í endurbyggingu borgarinnar eftir eyðileggingu stríðsins.[1]
Árið 1949 var Heinemann skipaður innanríkisráðherra í fyrstu stjórn Konrads Adenauer kanslara.[4] Heinemann sagði hins vegar af sér sem innanríkisráðherra og yfirgaf Kristilega demókrataflokkinn árið 1959 vegna skoðanaágreinings við Adenauer.[2] Heinemann var á móti endurhervæðingu Þýskalands, sem hann taldi að myndi hindra endursameiningu landsins. Heinemann stofnaði í kjölfarið eigin stjórnmálaflokk, Alþýska þjóðarflokkinn, sem átti að vera fulltrúi þriðju stefnunnar á milli Kristilegra demókrata og jafnaðarmanna. Þessi flokkur náði aldrei miklu fylgi og því gekk Heinemann árið 1958 í Jafnaðarmannaflokkinn.[1]
Heinemann varð dómsmálaráðherra í ríkisstjórn Kurts Georgs Kiesinger árið 1966 þegar Kristilegir demókratar mynduðu samsteypustjórn með Jafnaðarmönnum. Á meðan Heinemann var dómsmálaráðherra stýrði hann umræðum sem leiddu til þess að starfsemi nýs þýsks kommúnistaflokks var leyfð, en gamli þýski kommúnistaflokkurinn hafði þá verið bannaður í Vestur-Þýskalandi. Kristilegir demókratar í Bæjaralandi, sér í lagi fjármálaráðherrann Franz Josef Strauss, gagnrýndu Heinemann harðlega fyrir að heimila stofnun nýs kommúnistaflokks. Heinemann sagðist ekki gera þetta af neinu dálæti á kommúnistum, heldur þar sem þetta myndi gefa Vestur-Þýskalandi lýðræðislegra yfirbragð en Austur-Þýskalandi og nýr kommúnistaflokkur væri ólíklegur til að ná miklu fylgi.[1]
Forseti Vestur-Þýskalands (1969-1974)
Jafnaðarmannaflokkurinn valdi Heinemann sem forsetaefni sitt í forsetakosningum á vestur-þýska sambandsþinginu árið 1969. Heinemann sigraði Gerhard Schröder, frambjóðanda Kristilegra demókrata, með 512 atkvæðum gegn 506. Var þetta naumasti sigur í forsetakosningum á sambandsþinginu fram til þessa.[4]
Heinemann var forseti þegar hundrað ár voru liðin frá stofnun Þýskalands árið 1971. Í ræðu sem hann hélt við tilefni aldarafmælisins gagnrýndi Heinemann gamlar hugmyndir um stofnun ríkisins, fyrsta kanslarann Otto von Bismarck og ýmis atriði í sögu síðari tíma. Meðal annars gagnrýndi hann það að engir fulltrúar byltinganna 1848 hefðu verið viðstaddir yfirlýsinguna um stofnun Þýskalands í Versölum og sagði að pólitískt vald í þýska keisaradæminu hefði eingöngu verið í höndum aðalsmanna og herforingja en ekki lýðræðislegra stofnana.[5]
Heinemann naut mikilla vinsælda undir lok kjörtímabils síns í forsetaembætti. Hann gaf þó ekki kost á sér til endurkjörs árið 1974 vegna hás aldurs.[6] Heinemann lést árið 1976, tveimur árum eftir að hann lét af forsetaembætti.[7]
Tilvísanir
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Gustav Heinemann – nýkjörinn forseti Vestur-Þýzalands“. Morgunblaðið. 8. mars 1969. bls. 3.
- ↑ 2,0 2,1 „Gustav Heinemann: Forseti V-Þýzkalands“. Lesbók Morgunblaðsins. 7. september 1969. bls. 4; 12.
- ↑ „Gustav Heinemann – forseti Vestur-Þýzkalands“. Alþýðublaðið. 17. september 1970. bls. 5.
- ↑ 4,0 4,1 Karl Willy Beer (16. ágúst 1969). „Gustav Heinemann - þriðji forseti þýzka Sambandslýðveldisins“. Tíminn. bls. 7; 11.
- ↑ „Hann horfist í augu við staðreyndir“. Alþýðublaðið. 26. janúar 1971. bls. 7.
- ↑ „Scheel tekinn við sem forseti“. Morgunblaðið. 2. júlí 1974. bls. 28.
- ↑ „Heinemann fyrrum forseti horfinn á vit feðranna“. Vísir. 8. júlí 1976. bls. 6.
Fyrirrennari: Heinrich Lübke |
|
Eftirmaður: Walter Scheel |