LabLynx Wiki
Spis treści
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/North_Sea_01_ubt.jpeg/220px-North_Sea_01_ubt.jpeg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Jungmun_Daepo_Columnar_Joints_with_waves_crashing.jpg/220px-Jungmun_Daepo_Columnar_Joints_with_waves_crashing.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/India_Landscape.jpg/220px-India_Landscape.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Labrador-sea-paamiut.jpg/220px-Labrador-sea-paamiut.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/2014_Suchum%2C_Widok_na_Morze_Czarne.jpg/220px-2014_Suchum%2C_Widok_na_Morze_Czarne.jpg)
Morze – naturalny zbiornik wodny, część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami, zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym[1].
Ogólna powierzchnia mórz na Ziemi wynosi ok. 40 mln km² (co stanowi ok. 11% powierzchni oceanu światowego), liczba mórz na świecie wynosi 71 (nie licząc Morza Kaspijskiego i Morza Martwego, które są jeziorami słonymi)[potrzebny przypis].
Tradycyjnie nazywane morzami duże słone jeziora, takie jak Morze Kaspijskie lub Morze Martwe faktycznie nie są morzami, ponieważ nie posiadają połączenia ze światowym wszechoceanem[2].
Podział mórz
Podział ze względu na położenie
Wyróżnia się morza przybrzeżne, które oddzielone są od oceanu łańcuchem wysp lub progiem podmorskim, a wymiana wód jest łatwa, oraz morza śródziemne, otoczone lądami, w których wymiana wód z oceanem następuje przez wąskie cieśniny. Bardziej szczegółowo morza dzielimy na:
- otwarte – mające szerokie połączenie z oceanem, np. Morze Arabskie, Morze Norweskie, Morze Północne
- przybrzeżne – oddzielone od oceanu przez wyspy lub półwyspy, np. Morze Karskie, Morze Japońskie, Morze Południowochińskie
- międzywyspowe – położone wyłącznie między wyspami lub ich archipelagami, np. Morze Irlandzkie, Morze Celebes, Morze Jawajskie
- międzykontynentalne – leżące między kontynentami, np. Morze Śródziemne, Morze Czerwone, Morze Karaibskie
- wewnątrzkontynentalne – leżące wewnątrz jednego kontynentu, np. Morze Bałtyckie, Morze Białe, Morze Azowskie.
Podział według układów oceanicznych
Według układów oceanicznych morza dzieli się następująco:
Morza świata alfabetycznie
Sekcja zawiera morza tylko z nazwy (w wielu przypadkach, które morzami nie są):
Zobacz też
- cieśnina
- dno oceaniczne
- falowanie
- marynistyka
- port morski
- prom
- ratownictwo morskie
- wybrzeże
- zatoka
- zlewisko
- żegluga morska
Uwagi
- ↑ a b c d e f g h Część Morza Śródziemnego.
- ↑ a b Część Morza Bałtyckiego.
- ↑ Część Morza Czarnego.
- ↑ a b c Część Morza Egejskiego.
- ↑ Bywa także określane jako południowo-wschodnia część Morza Północnego.
- ↑ Bywa także określane jako ocean.
- ↑ a b Bywa także określane jako jezioro.
- ↑ Bywa także określane jako Zatoka Mackenzie.
- ↑ Bywa także określane jako zatoka Morza Żółtego.
Przypisy
- ↑ Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 176. ISBN 978-83-01-14160-8.
- ↑ FX, FXI, FVII. W: Jerzy Desperak, Jarosław Balon: Tablice Geograficzne. Warszawa: Świat Książki, 2003.
- ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP: Nazewnictwo Geograficzne Świata. T. Zeszyt 10: Morza i oceany. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2008. ISBN 978-83-254-0462-8.
- ↑ Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 175-179. ISBN 978-83-01-14160-8.
- ↑ Kontynenty i państwa: Australazja, Antarktyka. Kraków: Fogra, 2000, s. 239-240, seria: Popularna encyklopedia powszechna. ISBN 83-7227-737-0.
- ↑ a b Wymienione w: Trzeciak Stefan: Meteorologia morska z oceanografią. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 175-179. ISBN 978-83-01-14160-8., brak w publikacjach Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych.
- ↑ Popularny Atlas Świata. Warszawa: PPWK, 1991, s. 119. ISBN 83-7000-069-X.
Linki zewnętrzne
- Oceany i Morza (Open Directory Project). dmoz.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (ang.)
- Amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Meteorologiczna (NOAA). noaa.gov. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-24)]. (ang.)
- Strona edukacyjna – wirtualny podręcznik do oceanografii. Źródło informacji o środowisku mórz i oceanów (ang.)