IHE Wiki
- Ovo je članak o godini 1638.
Milenijum: | 2. milenijum |
---|---|
Vjekovi: | 16. vijek – 17. vijek – 18. vijek |
Decenija: | 1600-e 1610-e 1620-e – 1630-e – 1640-e 1650-e 1660-e |
Godine: | 1635 1636 1637 – 1638 – 1639 1640 1641 |
Gregorijanski | 1638. (MDCXXXVIII) |
Ab urbe condita | 2391. |
Islamski | 1047–1048. |
Iranski | 1016–1017. |
Hebrejski | 5398–5399. |
Bizantski | 7146–7147. |
Koptski | 1354–1355. |
Hindu kalendari | |
• Vikram Samvat | 1693–1694. |
• Shaka Samvat | 1560–1561. |
• Kali Yuga | 4739–4740. |
Kineski | |
• Kontinualno | 4274–4275. |
• 60 godina | Yang Zemlja Tigar (od kineske Ng.) |
Holocenski kalendar | 11638. |
Podrobnije: Kalendarska era |
Godina 1638 (MDCXXXVIII) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.
Događaji
- 14. 2. - Marija Ana Španjolska, supruga Ferdinanda III. okrunjena za kraljicu na ugarskom saboru[1].
- 28. 2. - U Edinburgu potpisan Nacionalni savez (Covenant) kao reakcija na pokušaj kralja Čarlsa i kenterberijskog nadbiskupa Loda da uvedu novi tip liturgije.
- 28. 2. i 3. 3. - Tridesetogodišnji rat, dve Bitke kod Rheinfeldena: carski general Johann von Werth je prvo pobedio Bernhard von Sachsen-Weimara ali onda je poražen i zarobljen (pod njim su ratovali i Hrvati[1]).
- 26. 3. - Završen sabor u Požunu, neki članci govore o Hrvatskoj: gradovi će imati samoupravu, kralj će paziti da se ne otuđi neki dio Hrvatskog primorja, krajiški kapetani više ne smiju dovoditi Vlahe bez banovog znanja, obećanje da će gradovi i vlastela dobiti natrag svoje zemlje[1].
- 29. 3. - Šveđani se iskrcali u današnjem Delaware-u i osnovali koloniju Nova Švedska (traje do 1655).
- april - Anne Hutchinson iz vjerskih razloga protjerana iz Kolonije Zaljeva Massachusetts, odlazi u Rhode Island.
- 14. 4. - Grupa puritanaca osnovala Koloniju New Haven u današnjem Connecticutu.
- 15. 4. - U Japanu padom zamka Hara ugušena Shimabarska pobuna - procenjuje se da je zatim pogubljeno 37.000 pobunjenika i simpatizera, zabrana hrišćanstva se zatim strogo sprovodi.
- svibanj - Žumberački uskoci dobili poziv da iz svake zadruge pošalju po jednog konjanika i pješaka za rat u Njemačkoj[1].
- 23. 5. - Kralj Kandyja na Sri Lanci Rajasimha II sklopio savez sa Holanđanima protiv Portugalaca.
- 20. 6. - Osamdesetogodišnji rat, Bitka kod Kalloa: težak holandski poraz od malobrojnijih španskih snaga.
- 27. 6. - Vaseljenski patrijarh Kiril Lukaris zadavljen po sultanovom naređenju.
- 30. 6. - Hamburški ugovor: Francuska plaća milion livri Švedskoj za učešće u Tridesetogodišnjem ratu.
- 16. 8. (6. 8. po j.k.) - Vasilije Ostroški hirotonisan za episkopa zahumskog i skenderijskog.
- 21. 9. - Hartfordski ugovor okončava Pequotski rat: pobednici podelili među sobom zarobljenike i zemlje, pequotsko ime i jezik zabranjeni.
- 21. 10. - Velika oluja u Engleskoj: možda prvi opis loptaste munje koja je uletela u crkvu u mestu Widecombe-in-the-Moor i izazvala smrt nekoliko ljudi, opekotine i spaljenu odeću.
- 17. 12. - Opsada Breisacha na Rajni: francusko-vajmarske snage zauzele grad, koji su branili i Hrvati[1].
- 18. 12. - Jules Mazarin je novi prvi savetnik kardinala Richelieua.
- 25. 12. - Osmansko-safavidski rat (1623-39): sultan Murat IV povratio Bagdad posle 40 dana opsade; u borbama poginuo i veliki vezir Tajar Mehmed-paša (sledi mu Kemankeš Kara Mustafa-paša do 1644).
Kroz godinu
- Neredi u Sarajevu: seljaci sarajevskog kadiluka na čelu sa Mustafom efendijom zahtjevaju da im se ne uzima novčani prinos za šajke - nakon Mustafinog ubistva u Hodidjedu napadnuta sudnica, defterdar i kadija pobjegli[2].
- Spor Cetinjskog manastira sa Humcima koji su uzurpirali manastirsku zemlju[3].
- Novi talas, 1638-58, doseljavanja "vlaha" u Brinje, Brlog i Otočac[4].
- Koprivnica dobila pravo održavanja sajmova.
- U Holandiji objavljene Galilejeve Dve nove nauke - sabran njegov životni rad u fizici.
- 1638-40 - Izgrađena Hadži Sinanova tekija u Sarajevu.
- 1637-38 - Pedro Teixeira sa ekspedicijom prvi plovio uz Amazon, vratio se istim putem.
- Holanđani osnovali prvo naselje na Mauricijusu, traje do 1658.
- Engleski pirati se naselili u Belizeu.
- Osnovan New Haven, Connecticut, prvi planski grad u Americi.
- Šah Džahan prebacio prestonicu iz Agre u (Stari) Delhi i povratio Kandahar od persijskih Safavida (samo do 1649).
Rođenja
- 1. 1. - Go-Sai, japanski car († 1685)
- 11. 1. - Nicolas Steno, biskup, anatom, geolog († 1686)
- 12. 1. - Ernst Rüdiger von Starhemberg, austrijski maršal († 1701)
- 15. 3. - Shunzhi, prvi Qingovski car Kine († 1661)
- 8. 6. - Pierre Magnol, botaničar († 1715)
- 11. 7. - Olympia Mancini, jedna od pet sestara Mancini, majka Eugena Savojskog († 1708)
- 5. 9. - Luj XIV Veliki, "Kralj Sunce", kralj Francuske i Navare († 1715)
- 10. 9. - Marija Tereza, španska infanta, kraljica Luja XIV († 1683)
- 25. 11. - Catarina de Bragança, kraljica Charlesa II († 1705)
Smrti
- januar - Adriaen Brouwer, slikar (* 1605)
- 6. 5. - Cornelius Jansen, pokretač jansenizma (* 1585)
- 20. 6. - Kiril Lukaris, vaseljenski patrijarh (* 1572)
- 5. 8. - Peter Minuit, kolonijalista (* 1580)
- 26. 8. - Bajram-paša, veliki vezir
- 8. 12. - Ivan Gundulić (Dživo), dubrovački književnik (* 1589)
- 17. 12. - François Leclerc du Tremblay, pomoćnik kardinala Rišeljea (* 1577)
- 24. 12. - Tajar Mehmed-paša, veliki vezir
- ? - Kodža Murat-reis, afrički gusar (* ca. 1534)
Reference
- Literatura
- Rudolf Horvat, Ban Sigismund Erdedi (hr Wikisource)
- Historija naroda Jugoslavije II, Školska knjiga Zagreb, 1959