IHE Wiki
< |
14. vijek |
15. vijek
| 16. vijek
| >
< |
1420-e |
1430-e |
1440-e |
1450-e
| 1460-e
| 1470-e
| 1480-e
| >
<< |
< |
1450. |
1451. |
1452. |
1453. |
1454.
| 1455.
| 1456.
| 1457.
| 1458.
| >
| >>
Gregorijanski | 1454. (MCDLIV) |
Ab urbe condita | 2207. |
Islamski | 857–859. |
Iranski | 832–833. |
Hebrejski | 5214–5215. |
Bizantski | 6962–6963. |
Koptski | 1170–1171. |
Hindu kalendari | |
• Vikram Samvat | 1509–1510. |
• Shaka Samvat | 1376–1377. |
• Kali Yuga | 4555–4556. |
Kineski | |
• Kontinualno | 4090–4091. |
• 60 godina | Yang Drvo Pas (od kineske Ng.) |
Holocenski kalendar | 11454. |
Podrobnije: Kalendarska era |
Godina 1454 (MCDLIV) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. 1. po julijanskom kalendaru).
Događaji
- 6. 1. - Genadios Sholarios ustoličen za vaseljenskog patrijarha u Stambolu.
- 22. 1. - Sukcesija Petra Talovca: mletački splitski knez dogovorio savez sa podbanom Tomašom Bojničićem i kastelanima gradova - pod mletačku zaštitu dolaze Klis, Sinj, Čačvina, Petrovac, Ključ, Knin i Lab, kao i dvojica maloletnih Talovčevih sinova (sprečen plan Stjepana Vukčića da se oženi njegovom udovicom Jadvigom).
- siječanj - Ugarski sabor u Budimu raspravlja o obrani zemlje.
- 27. 3. - Richard of York, 3rd Duke of York postaje protektor mentalno obolelom engleskom kralju Henryju VI.
- ožujak/travanj[1] - Despot Đurđe se s porodicom i blagom sklonio u Ugarsku, gde traži pomoć za zemlju.
- 9. 4. - Mir iz Lodija okončava Lombardijske ratove: Francesco Sforza potvrđen kao milanski vojvoda, utvrđene granice prema Mletačkoj Republici - utvrđen princip ravnoteže snaga u severnoj Italiji.
- 10. 4. - Herceg Stjepan Vukčić Kosača posle tri godine sklopio mir sa Dubrovačkom Republikom.
- 18. 4. - Mlečani sklopili mir sa Osmanlijama, koji im otvaraju luke za trgovinu (sličnu pogodnost dobila i Đenova).
- 1. 6. - Napuljski kralj Alfonso V Aragonski obećava zaštitu Stjepanu Vukčiću koji je još uvek turski vazal (hercegov sin Vladislav vodio pregovore od aprila).
- 9. 6. - Celjski vojskovođa Jan Vitovec poražen od krbavskih knezova Tome i Gregorija Kurjakovića u pokušaju da im uzme Ostrovicu (kasnije će ipak uspjeti).
- Umro Fridrih II Celjski, tako da Ulrih II postaje poslednji muški potomak Celjskih.
- ca. jun-jul - Sultan Mehmed II upada, strašno pustoši i robi Srbiju,
- Opsada Smedereva: prvo Isa-beg Isaković dok nije razbijen upadom iz Kovina, a zatim sam Mehmed, koji je želeo napasti Beograd - u Smederevu razoren spoljni zid i despotov dvorac.
- 20. 7. - Umro kralj Huan II od Kastilje, nasleđuje ga sin Enrike IV, poslednji slabi kralj Kastilje.
- ca. 7. 8. - Janoš Hunjadi stigao u Beograd, Mehmed se povlači u Sofiju.
- 30. 8. - Sporazumom u Veneciji uspostavljena Italska liga (Lega Italica) - Venecija, Milano, Firenca, Papinska Država i Napuljsko kraljevstvo.
- 24. 9. - Nikola Skobaljić porazio Turke u mestu Banja blizu Novog Brda.
- 2. 10. - Hunjadijeva i despotova vojska razbili Turke kod Kruševca, zarobljen komandant Feriz-beg; Hunjadi nastavlja paleći preko Niša i Pirota i preko Vidina se vraća u Beograd.
- 11. 10. - Alfonso Aragonski obaveštava mađarskog kralja da se pridružuje hrišćanskom savezu protiv Turaka.
- oktobar - U Frankfurtu se mogu kupiti prve Gutenbergove Biblije.
- 25. 12. - Henry VI se osvestio, vojvoda od Yorka smenjen.
Tokom/tijekom godine
- Zima 1453/54 - velika glad u Humu zbog nerodne godine, veliki broj ljudi krenuo ka Dubrovniku.
- Prvi spomen oblasti Hercegovina (1. 2. u Isa-begovom pismu), šest godina nakon što je Kosača uzeo titulu hercega. Iste godine se pominje i Mostar kao "Most".
- Sultan Mehmed već traži od bosanskog kralja Tomaša "četiri bosanska grada" među kojim Bistrički grad kod Livna - Tomaš traži pomoć kod Mlečana[2].
- Manastir Naupara kod Kruševca porušen od Turaka.
- Herceg Stjepan izgradio crkvu Svetog Đorđa u Donjoj Sopotnici kod Goražda.
- Unijata Pavle Dušman postao mitropolit u Prečistoj Krajinskoj, takođe i papski nuncije u Srbiji i Albaniji.
- Počeo Trinaestogodišnji rat - Pruska Konfederacija i Kraljevina Poljska protiv Teutonskih vitezova.
- Said je sultan Granade nakon Muhameda XI.
Rođenja
- 9. 3. - Amerigo Vespucci, italijanski istraživač, finansijer i kartograf († 1512)
- 21. 5. - Hermolaus Barbarus, italijanski humanista († 1493)
- 14. 7. - Poliziano, italijanski humanista († 1494)
- 25. 11. - Caterina Cornaro, kraljica Kipra († 1510)
- Dobrić Dobričević, tiskar († 1528)
- Domenico Maria Novara da Ferrara, italijanski naučnik († 1504)
- Pinturicchio, italijanski slikar († 1513)
Smrti
- 8. 5. - Giovanni I di Monaco, vladar (* 1382)
- lipanj - Fridrik II. Celjski, celjski grof, hrvatski ban (* 1379)
- 20. 7. - Huan II od Kastilje (* 1405)
- 27. 12. - Mihajlo, mitropolit zetski
- Chiara Zorzi, namesnica Atine
- Francesco Barbaro, mletački humanista (* 1390)
Reference
- Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio drugi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Druga knjiga: Od gubitka Dalmacije do Matije Korvina (1409-1457) (archive.org)
- Vladimir Ćorović, Historija Bosne
- Grupa autora, Istorija Crne Gore