IHE Wiki
Somari
Aparença
Lo tableu seguent es una clau basica per la comprension dels simbòls de l'Alfabet Fonetic Internacional (AFI). Per l'ensems dels simbòls de lenga occitana, veire Ajuda:AFI/Occitan. Las lengas utilizadas per illustrar los sons inexistents en occitan son l'arabi, lo francés, l'italian, lo mandarin, lo rus, lo suedés e lo turc.
Simbòls principals
Simbòl | Pronóncia | Exemple | Descripcion |
---|---|---|---|
[ a ] | basic
manjar |
||
[ aː ] | casal | [a] lònga | |
[ ɑ ] | francés: pâle | prigonda e guturala | |
[ ɑː ] | anglés: father | [ɑ] longa | |
[ ɑ̃ ] | francés: vent | Nasalizada [ɑ] | |
[ ɒ ] | auvernhat/lemosin: nadar | coma [ɑ], mas arredondida | |
[ æ ] | dreit
anglés: cat |
son intermediari de [a] e [ɛ] | |
[ ʌ ] | anglés: cup | son intermediari de [ɔ] e [u] | |
B | |||
[ b ] | ben | ||
[ ɓ ] | anglés: budy | ||
[ ʙ ] | bramar | guturala | |
[ β ] | vaca | son intermediari de [b] e [v] | |
C | |||
[ c ] | quiasma | ||
[ ç ] | alemand: ich | ||
[ ɕ ] | aparéisser | comunament [ʃ] | |
D | |||
[ d ] | dieu | [d] occitana, consonanta alveolara | |
[ ɗ ] | swahili: dodoma | coma [d] dit en avalant: es un implosiva alveolara sonorizada. | |
[ ɖ ] | suedés: nord | coma [d] mas retroflèxa | |
[ ð ] | idrolisi | ||
[ dz ] | italian: zero | ||
[ dʒ ] | formatge | ||
[ dʑ ] | japonés: Fuji | coma [dʒ], mas amb una a atòna | |
[ ɖ͡ʐ ] | polonés: dżem | coma [dʒ], mas retroflèxa | |
E | |||
[ e ] | referéncia japonés |
[e] occitana | |
[ ẽ ] | temps | coma [e], mas nasalizada | |
[ eː ] | seren | [e] lònga | |
[ ə ] | setmana | vocala centrala mediana. La a atòna pòt èsser realizada en occitan /a/ /ə/ /ɔ/. La primièra pronóncia correspond a aquela de la lenga classica. | |
[ ɛ ] | obèrt | coma [e] anteriora mas plus obèrta | |
[ ɛ̃ ] | francés: vin | coma [ɛ], mas nasalizada | |
[ ɜ ] | anglés: bird | ||
F | |||
[ f ] | famós | [f] occitana, consonanta sorda | |
[ ɟ ] | |||
[ ʄ ] | |||
G | |||
[ g ] | grand | ||
[ ɠ ] | swahili: Uganda | coma [g] dit en avalant: es un implosiva alveolara sonorizada. | |
[ ʒ ] | gentilici | ||
H | |||
[ h ] | gascon: hemna | ||
[ ħ ] | maltés: wieħed | ||
[ɥ] | nuèit | ||
I | |||
[ i ] | sinetic | ||
[ ɪ ] | e | ||
[ ɨ ] | anglés: roses | ||
J | |||
[ j ] | trabalhar | ||
[ ʲ ] | rus: Ленин | ||
[ ʝ ] | suedés: jord | coma [j], mas nasalizada | |
[ ɟ ] | turc: gör | ||
[ ʄ ] | sindhi: ڄِڀَ | ||
K | |||
[ k ] | catalan | ||
[ k͡s ] | panics | succession immediata de [k] e [s] | |
L | |||
[ l ] | vexilologia | ||
[ ɫ ] | soldat | fonèma intermediari de /l/ e /ɾ/ | |
[ ɬ ] | norvegian: tatlete | ||
[ ɭ ] | bèla | ||
M | |||
[ m ] | mar | ||
[ ɱ ] | sinfonia | coma [m], mas nasalizada | |
[ ɯ ] | fonèma intermediari de /i/ e /u/ | ||
N | |||
[ n ] | Niça | ||
[ ŋ ] | pan | ||
[ ɲ ] | campanha | ||
[ ɴ ] | 本 hon | ||
O | |||
[ o ] | auvernhat: ròsa | ||
[ oː ] | francés: Vosges | [o] lònga | |
[ ɔ ] | òda | ||
[ ɔː ] | anglés: ornement | [ɔ] lònga | |
[ ɔ̃ ] | francés: balcon | coma [ɔ], mas nasalizada | |
[ œ ] | gascon: huec | coma [e], mas arrondida [ɔ] | |
[ ø ] | francés: jeu | coma [e], mas arrondida [o] | |
P | |||
[ p ] | pluèja | ||
[ p͡f ] | succession immediata de [p] e [f] | ||
Q | |||
[ q ] | قرءان Qur’ān | coma [k] | |
R | |||
[ r ] | rota | [r] occitana, sonòra e vibranta | |
[ ɾ ] | arrengar | coma [r], sonòra e monovibranta | |
[ ʀ ] | provençal: roire | coma [ɾ], sonòra, mas amb lo cap de la lenga puntat cap al paladar: es retroflèxa e non i a de contacte entre la lenga e lo paladar. | |
[ ʁ ] | francés: déranger | similara a [ʀ] mas sens vibracion, solament la friccion de l'aire. | |
[ ɹ ] | anglés: earring | ||
S | |||
[ s ] | sal | ||
[ ʃ ] | gascon: caisha | ||
[ ʂ ] | mandarin: shì | coma [ʃ], consonanta sorda, ma retroflèxa | |
T | |||
[ t ] | totalitari | ||
[ ʈ ] | |||
[ t͡s ] | gats | ||
[ t͡ʃ ] | chocolat | ||
[ t͡ɕ ] | mandarin: 北京 | coma [tʃ], mas amb una a atòna | |
[ tʂ ] | polonés: czas | fonèma similar a [ t͡ɕ ] realizat la lenga corbada o tirada cap a l'arrièr | |
U | |||
[ u ] | vos | ||
[ u: ] | anglés: good | [u] lònga | |
[ ʊ ] | anglés: flown | ||
[ ʉ ] | frison occidental: drúf | ||
V | |||
[ v ] | viu | L'auverhat, lo gascon e lo lengadocian non diferencian [b] [β] [w]. | |
[ ʋ ] | neerlandés: wang | ||
[ ɣ ] | aiga | ||
[ ɤ ] | fonèma intermediari de [ʊ] e [ʌ] | ||
W | |||
[ w ] | auròra
riu |
||
X | |||
[ x ] | alemand: bach | ||
[ χ ] | |||
Y | |||
[ y ] | populacion | ||
[ y: ] | francés: sûr | [y] lònga | |
[ ʏ ] | alemand: schmückt | coma [ɪ], mas amb los pòts arredondits tot parièr per [ʊ] | |
[ ʎ ] | filha | ||
Z | |||
[ z ] | zenit | ||
[ ʒ ] | english: vision | ||
[ ʑ ] | polonés: źle | ||
[ ʐ ] | rus: жир, fat |
Bibliografia
- Handbook of the International Phonetic Association, A Guide to the Use of the International Phonetic Alphabet (en anglés). International Phonetic Association, 1999. ISBN 9780521637510.
- Porzuczek, Andrzej; Szcześniak, Konrad. Transcription Practice for the International Phonetic Alphabet, Exercises for Students of English. Cambridge Scholars Publishing, 2019. ISBN 9781527544123.
- Connor-Linton, Jeffrey; Fasold, Ralph. An Introduction to Language and Linguistics (en anglés). Cambridge University Press, 2006. ISBN 9780521847681.