Bioinformatics Wiki
Contents
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/sq/thumb/2/2f/Image_Airbus_logo.jpg/180px-Image_Airbus_logo.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/13-08-07-hongkong-airport-04.jpg/220px-13-08-07-hongkong-airport-04.jpg)
Airbus S.A.S. (lexo: Eirbas; ´erbu´s) është kompani evropiane për prodhimin e aeroplanëve civil dhe ushtarak me bazë në Tuluzë, Francë. Airbus është prodhuesi më i madh i aeroplanëve komercial në bazë të numrit të aeroplanëve të shitur dhe në bazë të numrit të prodhuar.
Airbus është në pronësi të përbashkët të dy gjigantëve evropian të mbrojtjes, EADS-it (80%) francezo-gjermano-spanjoll dhe BAE Systems-it (20%) britanik.Tashmë kompania quhet "Airbus Group".Pjesët e aeroplanëve punohen në kryesisht në Francë, Gjermani, Mbretërinë e Bashkuar dhe Spanjë. Montimi bëhet në Tuluz (Francë) dhe Hamburg (Gjermani).
Produktet civile
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Finnair_A320-214_%28OH-LXK%29_landing_at_London_Heathrow_Airport.jpg/250px-Finnair_A320-214_%28OH-LXK%29_landing_at_London_Heathrow_Airport.jpg)
Produkti i parë i Airbus-it ishte A300, aeroplani i parë në botë trupë-gjerë me dy motorë. Një variant më i shkurtë i A300 njihet si A310. Suksesi me të vërtet filloj me lansimin e modelit A320, trup-ngushtë për distanca të shkurta, që solli në treg sistemin e kontrollit fly-by-wire. A320 u prodhua edhe në versionet më të shkurtër A318 dhe A319. Versioni i zgjatur është emëruar A321 dhe është konkurrent i Boeing 737. Familja A320 pëlqehet nga bartësit e rijë low-cost.
Për distanca të largëta Airbus prodhon dy-motorshin A330 dhe katër-motorshin A340. Kompania mburret veçanërisht me teknologjitë fly-by-wire, kabinën dhe sistemet e ngjashme të përdorura në tërë familjen e fluturave, e cila e bënë shumë më të lehtë trajnimin e ekuipazhit. Për ndryshimin nga Boeing-u, aeroplanët e Airbus-it përdorin kompjuter që korrigjojnë vendimet e pilotit, përdorin xhojstik për kontrollimin e fluturakes në vend të timonin tradicional të aeroplanit, dhe përdorimi i ligurave të lehta në vend të aluminit.
Në janar 1999 Airbus krijoj kompaninë e veçantë Airbus Military S.A.S. për të ndërmarrë zhvillimin e një transportuesi ushtarak të fuqizuar nga motorë turboprop. Airbus Military A400M do të jetë fryt i bashkëpunimit të aleatëve të NATO-s në këtë projekt që do të jetë alternativë e C-130 Hercules.
Në çerekun e katërt të vitit 2006 do të hyjë në shërbim Airbus A380, i cili do të ulë 555 pasagjerë dhe do të bëhet aeroplani më i madh në botë për pasagjerë. Kompania po e zhvillon edhe A350, që do të jetë konkurrent për Boeing 787.
Aeroplani | Përshkrimi | Ulëset | Data e lansimit | Fluturimi i parë | Dorëzimi i parë |
A300 | 2 motorë, trup-gjerë, | 250-375 | maj 1969 | Tet 1972 | maj 1974 |
A310 | 2 motorë, trup-gjerë, A300 i ndryshuar | 200-280 | Kor 1978 | Pri 1982 | Dhje 1985 |
A318 | 2 motorë, trup-ngushtë, A320 i zgjatur 6.17 m | 136 | Pri 1999 | Jan 2002 | Tet 2003 |
A319 | 2 motorë, trup-ngushtë, A320 i shkurtuar 3.77 m | 145 | Qer 1993 | Jan 1995 | prill 1996 |
A320 | 2 motorë, trup-ngushtë | 180 | mars 1984 | Shku 1987 | mars 1988 |
A321 | 2 motorë, trup-ngushtë, A320 i zgjatur 6.94 m | 220 | Nënt 1989 | mars 1993 | Jan 1994 |
A330 | 2 motorë, trup-gjerë | 253-440 | Qer 1987 | Nënt 1992 | Dhje 1993 |
A340 | 4 motorë, trup-gjerë | 261-440 | Qer 1987 | Tet 1991 | Jan 1993 |
A350 | 2 motorë, trup-gjerë | 250-300 | Tet 2005 | 2009 | 2010 |
A380 | 4 motorë, trup-gjerë, dy katesh | 555-840 | Dhje 2000 | prill 27, 2005 | Q4 2006 |
Konkurrenca me Boeing
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Airbus_and_Boeing_orders_2002-2005.svg/200px-Airbus_and_Boeing_orders_2002-2005.svg.png)
Nga aspekti i porosive për 2005, Airbus ka mbajt udhëheqjen e fituar nga Boeing më 2003 me 1055 porosi krahasuar me 1002 për Boeing. Mirëpo, Boeing prinë me 55% të vlerës së porosive të vitit 2005.